1/10/14

Against all odds, η ανυπακοή της ονείρωξης


Πλήρωσα όλον τον ΕΝΦΙΑ πριν δύο μέρες. Σήμερα, βλέπω μέσω του TaxisNET προσαύξηση στην πρώτη δόση. Έχει ενδιαφέρον να δω, όταν θα περάσει στο σύστημα η πληρωμή μου, κατά πόσο αυτή η προσαύξηση θα μηδενιστεί ή θα παραμείνει στο ποσό που θα έχει φτάσει την ημέρα της καταγραφής.

Ο κόσμος δείχνει να έχει χαλαρώσει με τον ΕΝΦΙΑ. Δεν ακούω κανένα να διαμαρτύρεται. Πρέπει να πείστηκαν από τις τιτάνιες προσπάθειες, μέσα σε ενάμιση μήνα, της κυβέρνησης για δίκαιη μοιρασιά της φορολόγησης της ακίνητης περιουσίας. Με πήρε μια φίλη ήρεμη τηλέφωνο, να με ρωτήσει πόσο μου ήρθε ο φόρος. Πριν ενάμιση μήνα με είχε πάρει από την Εφορία κι έκλαιγε, λέγοντάς μου πόσο τους είχε έρθει τότε, την πρώτη φορά.

Και πριν δύο χρόνια ο άντρας της σιγοντάριζε τις ονειρώξεις εκδίκησης με σημαία Χρυσής Αυγής που είχε ο γιός τους, τότε άνεργος, σήμερα με δουλειά. Η οποία δουλειά έχει τη λαμπρή προοπτική να μην του επιτρέψει ποτέ ν’ αφήσει την οικογενειακή θαλπωρή. Ίσως οι ονειρώξεις συνεχίζονται, ίσως να φαντασιώνεται τον εαυτό του ολοκληρωμένο κι ανεξάρτητο ενήλικα· να έχει πιάσει τον ταύρο της ζωής από τα κέρατα και όχι η ζωή να τον πηδάει. Η Χρυσή Αυγή, το συνεχιζόμενο πορνογράφημα λεβεντιάς, επιδειξιμανίας και βιασμού των κακών που μας φόρεσαν, σε σκηνικό ανασκαφής αρχαίου τάφου. Take a look at me now.

Ο Thoreau είχε γράψει:

...Αν η λύση για το κράτος βρίσκεται ανάμεσα στο να τους κλείσει όλους στη φυλακή ή στο να εγκαταλείψει τον πόλεμο και τη δουλεία, το κράτος δεν θα διστάσει ποια λύση θα διαλέξει. Αν χίλιοι άνδρες αποφάσιζαν να μην πληρώσουν τους φόρους τους αυτή τη χρονιά, η απόφαση δεν θα συνιστούσε βίαιη και αιματηρή πράξη συγκριτικά με το να τους πλήρωναν ώστε να μπορεί το κράτος να δρα βίαια και να χύνει αθώο αίμα. Αυτό είναι, στην πραγματικότητα, ο ορισμός της ειρηνικής επανάστασης, αν κάτι τέτοιο είναι δυνατό...

Αμερικανιές, μαλακίες. Δεν καυλώνουμε με τις ειρηνικές επαναστάσεις. Καυλώνουμε να τον παίζουμε μόνοι, με θλίψη να χύνουμε κλεισμένοι στα σπίτια μας. Χρυσές οι ονειρώξεις μας, φτιαγμένες από ιδεατή και απελευθερωτική βία.

30/9/14

Les yeux sans visage



Η περιοχή του εγκεφάλου η οποία αντιστοιχεί στο πρόσωπο έχει δυσανάλογα μεγάλο μέγεθος σε σύγκριση μ’ αυτές που αντιστοιχούν σε άλλα μέρη του κορμιού. Σε ανθρώπους με πρόσωπο παραμορφωμένο ή κατεστραμμένο από αρρώστια ή ατύχημα, το μέρος αυτό αδρανοποιείται, πέφτει σε βαθύ ύπνο. Στον Richard Norris, του οποίου το πρόσωπο διαλύθηκε από εκπυρσοκρότηση όπλου, κάθε φορά που ο γιατρός ζητούσε να χαμογελάσει ή ν’ ανοίξει το στόμα του, ουδεμία ένδειξη δραστηριότητας στο αντίστοιχο κέντρο του εγκεφάλου έδειχνε η εξέταση.

Τέσσερα χρόνια μετά από την πρώτη πλήρη μεταμόσχευση προσώπου στην Ισπανία, οι γιατροί ανακαλύπτουν την τρομερή δύναμη του εγκεφάλου να αναπρογραμματίζει το τμήμα που αντιστοιχεί στο πρόσωπο. Όχι ότι δεν χρειάζεται αγωγή και φυσιοθεραπεία για τον ασθενή, να μάθει να κουνάει μέρη του προσώπου του, να επανέλθει όλη η λειτουργία του. Σε μερικούς, το πρώτο χαμόγελο πήρε δύο χρόνια να φτάσει. Αλλά οι γιατροί έχουν μείνει έκπληκτοι με την ικανότητα του εγκεφάλου να δέχεται και να ενσωματώνει στη λειτουργία του το καινούργιο του πρόσωπο. Ασθενείς ποτέ δεν αναγνώρισαν ένα παραμορφωμένο πρόσωπο στον καθρέφτη για δικό τους. Αντίθετα, μπόρεσαν σύντομα να δεχτούν ως δικό τους το μόσχευμα, με φυσιολογική άνεση, πρόσωπο με πρόσωπο, μετά από μια επιτυχημένη επέμβαση.

Είναι όντως αξιοθαύμαστη η ικανότητα του εγκεφάλου. Αλλά από την άλλη ξέρουμε ανθρώπους, δημόσια πρόσωπα κυρίως, που νιώθουν άνετα με αισθητική πλαστική προσώπου που καταλήγει σε άνθρωπο του Roswell, παρά σε οτιδήποτε ανθρώπινο. Γνώμη μου, καλύτερα Ταϋγέτη παρά Ε.Τ. Και κακά τα ψέματα, δυνατός ο εγκέφαλος, αλλά είμαι σίγουρος ότι αναγκαία είναι και η κατάλληλη ψυχολογική στήριξη. Όση δύναμη κι αν έχει προβλέψει η θεία πρόνοια, δεν είναι λίγο να ξυπνάς πρωί και να βλέπεις στον καθρέφτη σου την Άννα-Μισέλ Ασημακοπούλου να πλένει τα δόντια της. (Λέμε τώρα, χτύπα ξύλο η γυναίκα, το λέω γιατί τη βλέπω καμιά φορά στην τηλεόραση την ώρα που πλένω τα δόντια μου, ετοιμαζόμενος να φύγω για τη δουλειά - εξάλλου για καλό σκοπό η δωρεά οργάνων).

Δύσκολο μου φαίνεται ν’ αντικρίζεις πρωί τον κόσμο στο μετρό, έχοντας πει αντίο στον παλιό σου εαυτό. Ο καθρέφτης της ψυχής – έτσι δεν λένε για το πρόσωπο;

Μα πόσο με είχε τρομάξει παιδί εκείνη η παλιά, η ασπρόμαυρη γαλλική ταινία!

29/9/14

Rapture (the Man from Mars only eats guitars)


Ισοπροπυλικό κυάνιο. Αυτό είναι το μεγαλύτερο οργανικό μόριο το οποίο έχει μέχρι στιγμής ανιχνευθεί στο διάστημα. Στο νεφέλωμα Τοξότης Β2, στο κέντρο του Γαλαξία, 27.000 έτη φωτός από το Ηλιακό Σύστημα. Πρόκειται για ευθύγραμμη οργανική ένωση, με άτομα του άνθρακα στη ραχοκοκαλιά της. Ο τρόπος δημιουργίας της ανάλογος με αυτόν των αμινοξέων. Τα μόρια της φτιάχνονται στους κόκκους της διαστρικής σκόνης, όταν το φως από κοντινά αστέρια ζεσταίνει την επιφάνειά τους, προκαλώντας χημικές αντιδράσεις, με αποτέλεσμα τη δημιουργία σύνθετων ενώσεων.

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είδηση. Αλλά δεν μου προκαλεί έκπληξη, αναμενόμενη με το «ψάξε ψάξε». Οι διαδικασίες που ίσχυσαν και ισχύουν εδώ, κοντά στον Ήλιο, ισχύουν κι αλλού στο Γαλαξία, και στο γαλαξιακό σμήνος και στ’ άλλα σμήνη· και σ’ ολόκληρο το σύμπαν. Και το σύμπαν είναι μεγάλο, τόσο μεγάλο που δεν το χωράει το μυαλό μας - ώστε όταν κάτι σπάνιο συμβαίνει, πρέπει να συμβαίνει συχνά, τόσο συχνά που πάλι να μην χωράει στο νου μας.

Το αξιοθαύμαστο θα ήταν αν εντοπίσουμε κάποτε συναθροίσεις οργανικών μορίων που μπορούν να συνθέσουν μια δική τους 9η Συμφωνία, τη δική τους Ωδή στη Χαρά. Ακόμα πιο αξιοθαύμαστο, αν θα μπορέσουμε να επικοινωνήσουμε με τα μόρια αυτά. Και το θαυμάσιο θα ήταν αν εμείς κατανοούσαμε τη σημασία γι’ αυτούς της δικής τους 9η Συμφωνίας, με τον τρόπο που αυτοί θα κατανοούσαν τη σημασία για μας της δικής μας 9ης. Αυτό εννοώ επικοινωνία, στενή επαφή.

Όχι απλώς θαυμάσιο, αλλά θαύμα. Ode an die Freude, περί θαυμασίων ακουσμάτων.

Λυπάμαι, αλλά κάτι μου λέει ότι αυτό δεν πρόκειται να συμβεί. Πέρα μακριά, στα έτη φωτός, κάθε ανθρώπινο μέτρο συντρίβεται. Ships in the night που ποτέ δεν θα σμίξουν. Αφιλόξενη είναι η νύχτα του σύμπαντος. Μόνο σε ασφαλή απόσταση γράφεται η 9η, μόνο σε μέτρο μικρόκοσμου γράφεται η χαρά η οποία εξυμνεί το μεγαλείο.


26/9/14

It's parallel lines that will never meet...



Γράμμα του Θωμά Ξωμερίτη, με τον τρόπο του Μαθιού Πασκάλη



Το πλατάνι στην Αγίου Μάρκου δεν θα γνωρίσει το φθινοπωρινό κιτρίνισμα των σφενδάμων του Central Park. Θα μείνει ανυποψίαστο για την ύπαρξη άλλων, ομοίων του. Και τα παράθυρα από τα αθηναϊκά κτίρια γύρω δεν αποκτήσουν τη θέα από ψηλά του απλωμένου πράσινου, τη θέα κάτω από τα διαμερίσματα της Πέμπτης Λεωφόρου και της Central Park West.

Κι όμως το δέντρο αυτό, στο κέντρο της Αθήνας, το αγάπησα περισσότερο από κάθε δέντρο του Κεντρικού Πάρκου - τότε, τα χρόνια που καθόμουν ώρα στους ευρύχωρους πάγκους, αντικρίζοντας την κομψή κορυφογραμμή των κτιρίων της Νέας Υόρκης· πέρα και πάνω από την κορφή της φυλλωσιάς των δέντρων.

Στην Αγίου Μάρκου, δίχως πάγκο να καθίσω, πάντα χαρούμενος στο πέρασμα μου από εκεί. Συνήθως επιστρέφοντας πεζός σπίτι.

Λένε ότι τα δέντρα έχουν μυστική ζωή, ότι νιώθουν διαθέσεις και προθέσεις. Ίσως, τότε, ίσως και διαβάζει την αυθόρμητη χαρά που αναβλύζει, ουσία δίχως λέξεις, καθώς προσπερνώ το πλακόστρωτο σταυροδρόμι σ’ έναν από τους πλέον αγαπημένους δρόμους στο κέντρο της Αθήνας.

Τα εμπορικά της Αγίου Μάρκου. Από τις πρώτες αναμνήσεις, τότε που εγκατασταθήκαμε, 11χρονος, στην Αθήνα. Πρωτοκατέβηκα εκεί με τη μητέρα μου. Στα καταστήματα που πωλούν υφάσματα. Το δροσερό ημίφως, η ησυχία - τα τόπια στα ράφια απορροφούν την αντήχηση. Η μυρωδιά. Κι ο νανουριστικός ήχος του υφάσματος όταν ο υπάλληλος το έπαιρνε από το ράφι, το έριχνε στον πάγκο να το νιώσει με την αφή της η μητέρα μου, να το μετρήσει στη συνέχεια με τη μεζούρα και να κόψει.

Το χρατςςς! του ψαλιδιού.

Μπήκα σ’ ένα από αυτά τα κατάστημα τις προάλλες, όταν χρειάστηκε ν’ αγοράσω κλωστή και βελόνες.

Δεν θέλω ιστορικά κέντρα πόλεων, της UNESCO διατηρητέα, δεν θέλω αναπαλαιώσεις, δεν θέλω cafés, δεν θέλω διανόηση, δεν θέλω fancy anything. Θέλω εμπορικούς δρόμους με μαγαζιά που παλιώνουν. Έξω θέλω αττική ζέστη και μέσα δροσερό ημίφως. Να μπαίνω, να γαληνεύω, να μυρίζω ύφασμα βαμβακερό. Θέλω το αυτί μου να το χαϊδεύει η απαλότητα του κούφιου ήχου, την ώρα που το τόπι κτυπάει μαλακά τον πάγκο. Και να νιώθω εκείνο το γλυκό ανατρίχιασμα, της νύστας, να κυλά στη ραχοκοκαλιά μου.

25/9/14

Η τρύπια στέγη κι ο χαφιές που μας ακολουθεί



Ένας άντρας, σε κατάσταση αμόκ, ούρλιαζε βραχνός το «πουτάνα!» του στο προαύλιο του κτιρίου. Μέσα η πρώην γυναίκα του, κατηγορούμενη σε δίκη. Μονόλογος σε παραλήρημα, ήθελε να τον ακούσουμε όλοι. Την κατηγορούσε ότι δεν τον αφήνει να δει το παιδί του, ότι το εκπορνεύει το νήπιο μέσα από το Facebook, ότι το βάζει και σνιφάρει κόκα μαζί της. Δίπλα του φίλοι μπρατσωμένοι, σε κύκλο, με τα μαύρα μακό εφαρμοστά· οι φίλοι του, οι αμίλητοι κι αγέλαστοι φύλακες άγγελοί του. Έμοιαζαν χρυσαυγίτες. Παραδίπλα παρατεταγμένα ματ. Μου είπαν ότι κάπου κοντά υπήρχαν και χρυσαυγίτες.

Από μια αίθουσα βγήκαν κάποιοι αλυσοδεμένοι, σε σειρά. Μαυριδεροί, μου φάνηκαν αλλοδαποί· τα παρατεταγμένα ματ τους συνόδεψαν.

Πολλοί Ρομά. Εντυπωσιακά πολλοί Ρομά. Το σχολίασα, έτσι συνηθίζουν οι Ρομά μου είπαν. Να πηγαίνουν ομαδικά σε νοσοκομεία και δικαστήρια, σαν η αρρώστια ή ο νόμος χτυπήσει δικό τους. Διευρυμένες οικογένειες η εξήγηση, σ’ αντίθεση με μας τους υπόλοιπους, τους «πυρηνικούς». Δεν πείστηκα.

Διάβολοι προς το μαυριδερό κι άγγελοι προς το ανοιχτόχρωμο – όχι ακριβώς ξανθό (πλην βαφής). Η παρανομία και ο νόμος προτιμούν και διακρίνουν. Η προτίμηση υπέρ των πρώτων, η διάκριση υπέρ των δεύτερων.

Κουστουμαρισμένοι δικηγόροι, με διακριτικό τζελ στο μαλλί, και σικάτες δικηγορίνες· διακτίνιζαν ακούραστα στο πλήθος το «έχε μου εμπιστοσύνη, τη δουλειά την ξέρω». Κρατούσαν γερά τους χαρτοφύλακες.

Χθες στα δικαστήρια. Αφορμή μια προσφυγή για διαθεσιμότητα. Στην αίθουσα εργασιακές υποθέσεις, διεκδικήσεις και διενέξεις. Απολυμένοι, απλήρωτοι και άνεργοι. Λεφτά υπάρχουν ή λεφτά δεν υπάρχουν; Μερική ή ολική απασχόληση; Εργαζόμενοι υπερασπίζονταν, μάρτυρες ξεβρακωμένοι, την εργοδοσία.

Εκβιασμός και κανιβαλισμός, Ρικομέξ και Rana Plaza, Ελλάδα, Μπαγκλαντές - όλα ένα ατέλειωτο ερείπιο. Το ξανθό ξεβάφει σε απελπισμένο μαύρο. The United Colors of Benetton. Έβρεξε και τρέχουν στο προαύλιο της Ευελπιδων.

24/9/14

The only thing stupid… amazingly stupid!


Το σαββατοκύριακο φιλοξένησα έναν καλό φίλο Σκωτσέζο που μένει στις Βρυξέλλες, έναν Κομισάριο που μόλις βγήκε στη σύνταξη. Πέρασε καλά, ενθουσιάστηκε, είδε πολλά πράγματα τα οποία τα χαρακτήρισε smart. Smart αφήναμε, για smart τραβούσαμε. Ανάμεσα στα smart, το Ναύπλιο και η Πλατεία Αγίας Ειρήνης. Για το Ναύπλιο δεν είχα αμφιβολίες, για το το πόσο smart είναι (ο καινούργιος δρόμος παρακάμπτει διακριτικά το Άργος). Για την Πλατεία Αγίας Ειρήνης είχα μερικές, τις οποίες διέλυσε η αντικειμενική κρίση του cool κι elegant φίλου μου (έχει σπίτι κοντά στο Bordeaux - τι άλλο να σας πω; - αλλά ακόμα και το κρασί «σούπερ-μάρκετ Γαλαξίας» του άρεσε).

Θα με βλέπετε συχνότερα λοιπόν στη μικρή πλατεία· θα πίνω τον καφέ μου χωρίς ανασφάλειες για την αυθεντικότητα του posh του χώρου.

Μέσα στο σαββατοκύριακο έμαθα πολλά για το devolution στο Ηνωμένο Βασίλειο· περισσότερα από όσα έχει υποσχεθεί ο ίδιος ο Cameron, τώρα με τη λαχτάρα που τράβηξαν εκεί με τη Σκωτία. Έμαθα για τη συνεισφορά των Σκωτσέζων στο Διαφωτισμό (Adam Smith was Scottish?...) Και για την ατμομηχανή. Έμαθα επίσης, την ώρα που ο φίλος απολάμβανε τον (θαμπό για τα γούστα μου) ελληνικό ήλιο κυριακάτικα, ότι το μέρος με τη μεγαλύτερη ηλιοφάνεια στα βρετανικά νησιά είναι κάπου ψηλά στη Σκωτία (δεν θυμάμαι που, αλλά και δεν το πήρα τοις μετρητοίς καθώς ο φίλος είναι νομικός και όχι μετεωρολόγος (ηλιοφάνεια στη Σκωτία;)

Κι εγώ, με τη σειρά μου, μίλησα στο φίλο για την κατάσταση στην Ελλάδα. Για την ανεργία, τους άστεγους και τις αυτοκτονίες. Του έδειξα κλειστά μαγαζιά στη smart Ερμού κι ανθρώπους να κοιμούνται στο δρόμο. Του είπα ότι χρειάζεται άλλη πολιτική, χρειάζεται να κυλήσει χρήμα στην οικονομία πριν ο σφυγμός της κοινωνίας χαθεί οριστικά.

Ο cool Βρετανός φίλος με καθησύχασε, λέγοντας ότι έχει γίνει παραδοχή του λάθους της πολιτικής λιτότητας, το έχει παραδεχτεί και η ίδια η Lagarde, ο Barroso. Και ο Draghi κινείται επίσης προς αυτήν την κατεύθυνση.

Απάντησα ότι η άξια πολιτική μας ηγεσία δεν εκμεταλλεύεται τίποτα απ’ αυτά, παρά θριαμβολογεί και θαυμάζει στον καθρέφτη την αφεντιά της να φιλάει τον πισινό της Άνγκελας. Του είπα για τον τρόπο που ψήφισε πρόσφατα η Ελλάδα για την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους. Μπερδεύτηκε, απόρησε. «Δεν είναι ενιαία η ψήφος της Ε.Ε.;» - προσπάθησε να δικαιολογήσει. Διευκρίνισα, είπα ότι επρόκειτο για ψηφοφορία στα Ηνωμένα Έθνη.

“This is absolutely stupid!”, παρατήρησε, ανεβάζοντας από την έκπληξη τον τόνο της φωνής του.

Η μόνη φορά που θυμάμαι να χρησιμοποίησε τη λέξη «βλακώδες» ο καλός μου ο φίλος.

Την φωτογραφία μου την έβγαλε στο Ναύπλιο. Νομίζω ότι δείχνω amazingly smart - με το Μπούρτζι από πίσω. Μόνο η Έλενα, η Έλενα Ναθαναήλ, θα μπορούσε να είναι smarter.