26/11/14

...

Διεθνής Ημέρα Τρανς Μνήμης





Χθες παρακολούθησα το δεύτερο μέρος διημερίδας με αφορμή τη διεθνή μέρα τρανς μνήμης (24 Νοεμβρίου). Η εκδήλωση, η οποία διοργανώνεται ετησίως από το Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών, έχει γίνει πλέον θεσμός. Καλό είναι όσοι ενδιαφέρονται ουσιαστικά για τ’ ανθρώπινα δικαιώματα (που σημαίνει κοιτάω με ειλικρίνεια τις προκαταλήψεις μου) να συμμετάσχουν κάποια χρονιά στην εκδήλωση του ΣΥΔ και να ενημερωθούν για τα σύνθετα προβλήματα κι αιτήματα των τρανς, αιτήματα που χτυπούν στο τείχος της βαθύτερης προκατάληψης και άγνοιας όλων των υπολοίπων. Συμπεριλαμβανομένων και των ομοφυλόφιλων αντρών.

Στην εκδήλωση μίλησαν εκπρόσωποι κομμάτων και υπήρξαν χαιρετισμοί από εκπροσώπους πρεσβειών (Δανίας, Ολλανδίας, Καναδά). Ξεχώρισε η παρουσία της κυρίας Φωτεινής Πιπιλή, φωτεινότατη και θετική, δεύτερη λαμπρή εξαίρεση στον κομματικό χώρο από τον οποίο προέρχεται. Ιδιαίτερα αισιόδοξη για το Σύμφωνο Συμβίωσης. Όχι μόνο για το ότι θα ψηφιστεί ο σχετικός νόμος, αλλά και για την ίδια την αξία του Συμφώνου.

Η εκδήλωση έκλεισε με ψήφισμα και πορεία προς το Κοινοβούλιο.

Έχω αρχή να μην μπαίνω σε λεπτομέρειες που αφορούν στα αιτήματα των τρανς ανθρώπων. Κυρίως γιατί είμαι κι εγώ ένοχος προκαταλήψεων και άγνοιας, κάτι που προσπαθώ να διορθώσω με το να ενημερώνομαι για τον αγώνα των τρανς από τους ίδιους. Καλό λοιπόν είναι να κατεβάσετε και να συμβουλευτείτε το «Ταυτότητα και έκφραση φύλου – ορολογία, διακρίσεις, στερεότυπα και μύθοι» το οποίο κυκλοφόρησε πρόσφατα από το ΣΥΔ με στόχο την ενημέρωση του κοινού στο ζήτημα των διεμφυλικότητας.

25/11/14

Freedom



Ο εικαστικός καλλιτέχνης Αϊ Γουέι Γουέι την έμπαινε άγρια στην κυβέρνηση της Κίνας. Tο ποτήρι ξεχείλισε με την κριτική του για την κάλυψη του πραγματικού αριθμού νεκρών μαθητών στα ερείπια των σχολείων που κατάρρευσαν με το σεισμό στη Σετσουάν το 2008 και τη δημοσίευση στο ιστολόγιό του των ονομάτων χιλιάδων νεκρών παιδιών. Το μπλογκ του το έκλεισαν, το ξύλο του το έφαγε, το στούντιό του στη Σαγκάη το κατεδάφισαν (ως παράνομη κατασκευή) και στο φρέσκο τον έκλεισαν για τρεις μήνες (για οικονομικά εγκλήματα). Έκτοτε απαγορεύεται στον καλλιτέχνη να ταξιδέψει εκτός Κίνας.

Την έκθεσή του στο Αλκατράζ με θέμα την Ελευθερία, τη σχεδίασε εξ αποστάσεως και κάτω από καθεστώς συνεχούς επιτήρησης. Όσον αφορά στα εικαστικά, μεταξύ ενός παλιμπαιδίστικου προφανούς και ενός συνειδητά ακατανόητου υπάρχουν αποχρώσεις που μπορούν να με συγκινήσουν. Έντονη η παρουσία του προφανούς στην έκθεση του Γουέι Γουέι. Δεν περιμένω να αφυπνιστώ βλέποντας κινέζικο δράκο κρεμασμένο από το ταβάνι και στα λέπια του να διαβάζω αποφθέγματα, όπως “Privacy is a function of liberty – Edward Snowden”.

Από τα εκθέματα στις εγκαταστάσεις των παλιών φυλακών στο Αλκατράζ, αυτό που τράβηξε την προσοχή μου ήταν οι 176 προσωπογραφίες ατόμων που φυλακίστηκαν ή διώχτηκαν για όσα πίστευαν. Προσωπογραφίες απλωμένες στο δάπεδο, φτιαγμένες από εκατομμύρια τουβλάκια Lego  - άλλες στημένες στην Κίνα, άλλες επί τόπου με την συμβολή 80 εθελοντών από το San Francisco.

Συμβουλεύτηκα τον κατάλογο στην είσοδο της αίθουσας που είχε καταχωρημένες τις προσωπογραφίες ανά γεωγραφική περιοχή. Πολλές χώρες απουσίαζαν. Μίλησα στην υπεύθυνη η οποία συμφώνησε και εξέφρασε η ίδια την απορία της για το γεγονός ότι δεν υπήρχε προσωπογραφία ατόμου από χώρα της Νότιας Αμερικής. “ Ίσως το έργο αντανακλά την προσωπική ματιά και ενδιαφέρον του Γουέι Γουέι”, σχολίασε.

Mandela και Snowden – ποιος το αμφισβητεί; Χαμηλή όμως η ανάλυση στα πρόσωπα που διάλεξε ο Γουέι Γουέι. Πολλές οι λεπτομέρειες και οι αποχρώσεις που λείπουν. Στο μάγουλο κάθε Κινέζου αντικαθεστωτικού χωρούν χιλιάδες. Η στέρηση της ελευθερίας δεν εξαντλείται σε 178. Και σχετίζεται ολοένα και περισσότερο και ύπουλα με την επιβολή ενός οικονομικού μοντέλου που πριν 25 χρόνια, τότε με την πτώση του τείχους, προπαγανδίστηκε ως η μόνη εγγύηση ελευθερίας. Αυτό το οικονομικό μοντέλο Κίνα και Δύση το χορεύουν ταγκό, βυθίζοντας χιλιάδες στη φτώχεια και στο κοινωνικό περιθώριο σε δύση (και σε ανατολή πιστεύω). Επιβολή που είναι ουσιαστικά στέρηση ελευθερίας. Αυτήν την απόχρωση δεν την είδα στην έκθεση του Γουέι Γουέι, με τη μουσική υπόκρουση των Pussy Riot.

24/11/14

Προσαρμογή και ανοχή



Η τζαμαρία στην καφετέρια της οδού Χίου, τρύπια από τις σφαίρες. Την προσπερνώ κάθε πρωί, τρεις βδομάδες τώρα, στα πρώτα βήματα της μέρας στο δρόμο για τη δουλειά. Τα λουλούδια ακόμα στην είσοδο της καφετέριας όπου έπεσε νεκρός εκείνος ο άντρας. Δεν ζω με το φόβο. Όχι μόνο αρνούμαι, ούτε καν το διανοούμαι. Η πραγματικότητά όμως μου επιβάλλει να προσαρμοστώ σε μια ζωή γύρω μου πολύ πιο σκληρή απ’ όσο μπορούσα να διανοηθώ παλαιοτέρα. Αυτή η προσαρμογή στη σκληρότητα είναι και ανοχή στη βία. Είτε φοβάμαι, είτε όχι.

Η χαμένη τιμή της Ευρώπης


Παρά τα μοναδιαία ποσοστά στις δημοσκοπήσεις για το ΛΑΟΣ, ο Καρατζαφέρης ήταν πρόβλημα. Ανεξέλεγκτη κι απρόβλεπτη η συμπεριφορά του και γύρω του συσπειρωμένη μικρή μερίδα της «φωτισμένης» ακροδεξιάς για την οποία ουδέν μεμπτό υφίσταται στο να μπαίνει σε Κοινοβούλια και Ευρωκοινοβούλια και να συμμετέχει σε κυβερνητικούς συνασπισμούς. Ταυτόχρονα, η Μαρίν Λε Πεν και οι άλλοι φωτισμένοι εκτός συνόρων αρνούνται κάθε σχέση με το «στίγμα» της «σκοτεινής» ακροδεξιάς της Χρυσής Αυγής, αυτούς τους επικίνδυνους καραγκιόζηδες (τα επικίνδυνους και καραγκιόζηδες εντός και εκτός εισαγωγικών). Αν δεν υπήρχαν οι Ευρωπαίοι κανένα στίγμα και τίποτα σκοτεινό με τη Χρυσή Αυγή - αλλά η Νέα Δημοκρατία χρειάζεται και όσο 1% μπορεί να μαζέψει και ευρωπαϊκή αξιοπρέπεια, αντίστοιχη με αυτήν της κυρίας Λε Πεν.

Ένα χρόνο μετά το σοκ της αποκάλυψης του εγκληματικού προσώπου της Χρυσής Αυγής, μένω άναυδος από το μη επιλεκτικό της αποκάλυψης των παρανόμων δραστηριοτήτων Καρατζαφέρη.

21/11/14

Δύο ταινίες, δύο τραγούδια


Συνέβη την ώρα που με φίλη παρακολουθούσα το σουηδικό «Ένα περιστέρι έκατσε σε ένα κλαδί συλλογιζόμενο την ύπαρξή του». Όλη αυτή η ακινησία, το βάρος του χρόνου που κρατάει τα πάντα καθηλωμένα δίχως ν’ αλλάζει τίποτα, μόνο να γερνάει τους ανθρώπους, όλο αυτό το ασήκωτο του παρελθόντος και της ιστορίας και των ιστορικών εγκλημάτων από το οποίο δεν ξεφεύγεις και η μόνη σου επιλογή είναι να υπομένεις. Heavy stuff. Και ξαφνικά ακούω κάπου να σκάει μύτη το Dancing Queen, δειλά, απροσδιόριστα από πού.

«Οι ΑΒΒΑ στην ταινία ακούγονται;» ψιθυρίζω απορημένος στη φίλη μου.

«Όχι, κινητό κτυπά», απάντησε.

Ο σουηδός σκηνοθέτης Roy Andersson βρήκε τη Νέμεσή του. Καλύτερα, ο από μηχανής θεός της σουηδικής τραγωδίας ακούει στα ονόματα Agnetha, Frida, Björn και Benny.

Και ΙΚΕΑ.

Δεν είναι ότι λείπει το χιούμορ από το σκηνοθέτη. Είναι ότι το ψάχνει μόνο στο μαύρο.


Το πρόβλημα των blockbusters δεν είναι μόνο στα εφέ και ειδικότερα στα ψηφιακά εφέ. Είναι και το βαρύ του σεναρίου όσον αφορά στις τεχνικές λεπτομέρειες ή μάλλον η εξάρτηση του σεναρίου από υπερβολή τεχνικών ανατροπών. Καμιά φορά νιώθω ότι πρέπει να κρατώ σημειώσεις παρακολουθώντας. Ο Christopher Nolan δεν ξεφεύγει από το δεύτερο. Παρά τις αναφορές του σε Kubrick (Arthur C. Clarke) και Ταρκόφσκι (Στάνισλαβ Λεμ), δεν επιτρέπεται χρόνος στο θεατή να περιπλανηθεί μόνος στην εικόνα και στην αφήγηση του Interstellar (που ήταν η μαγεία των «Οδύσσεια 2001» και «Σολάρις»). Αντίθετα, ο Nolan αρπάζει τον θεατή από το χέρι και αρχίζει να τον τρέχει, κόβοντας του την ανάσα. Αλλά για μένα η μαγεία του διαστήματος είναι στη μοναξιά και στη σιωπή, που το μόνο που τις διακόπτει είναι ο ήχος της ανάσας σου μέσα απ’ το σκάφανδρο. Και τα πάντα, το υπόλοιπο σύμπαν, τεράστιο και αχανές και τόσο μακριά σου.

Τόση αποστολή Cassini και ο Nolan τόσο λίγο την εκμεταλλεύτηκε.

Δίχως αυτό να σημαίνει ότι το Interstellar δεν μου άρεσε. Πολύ μάλιστα.

Και δύο τραγούδια. Ένα για τον Mike Nichols ένα για τον Jimmy Ruffin.



20/11/14

Τα φώτα της πόλης, έξω στο δρόμο





Πριν μερικά χρόνια τα βιβλία μου ήταν φετίχ. Η μυρωδιά τους, ή αίσθησή του χαρτιού στο δάκτυλό μου. Κάποτε, μεγάλο μέρος των ταξιδιών μου στο εξωτερικό το περνούσα τσάρκα στα βιβλιοπωλεία της πόλης που είχα βρεθεί. Βαριά η βαλίτσα της επιστροφής.

Κάποτε.

Φέτος, οι φορές που μπήκα σε βιβλιοπωλείο ήταν λιγότερες από τα δάκτυλα στο ένα χέρι μου.

Το πέρασμά μου από το City Lights στο San Francisco ήταν πέρασμα επισκέπτη και όχι αγοραστή. Κυρίως για την ιστορία και τη σημασία του βιβλιοπωλείου και του ομώνυμου εκδοτικού οίκου, καθώς και της North Beach της γειτονιάς των beat στην οποία βρίσκεται το βιβλιοπωλείο. Ο εκδοτικός οίκος ιδρύθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 50 από τους Lawrence Ferlinghetti και Peter Martin. Μεγάλο μέρος του έργου των beat λογοτεχνών κυκλοφόρησε από το City Lights. Μεταξύ πολλών και το Howl, το Ουρλιαχτό του Allen Ginsberg. Οι αναφορές του Ginsberg στη χαρά του ομοφυλοφιλικού έρωτα, και όχι μόνο, κατέληξαν σε κατηγορία για προσβολή των ηθών και της ευπρέπειας, σε δίκη του Ferlinghetti και τελική δικαίωση η οποία άνοιξε το δρόμο για την έκδοση πολλών άλλων απαγορευμένων τότε βιβλίων στις Η.Π.Α.

Ανέβηκα στον πάνω όροφο όπου φιλοξενούνται οι ποιητικές συλλογές. Μπροστά στο παράθυρο, η κουνιστή πολυθρόνα του ποιητή. Κατέβασα από τα ράφια βιβλία, έκατσα στην καρέκλα δίπλα κι άρχισα να διαβάζω στίχους· να τσιμπολογώ εδώ κι εκεί. Ένιωθα κάπως παρείσακτος με το Kindle μου στο σακίδιο: τα περασμένα σ’ αυτό βιβλία, με τις ψηφιακές σημειώσεις και τα σχόλιά μου, σε αδιάκοπη ηλεκτρονική επικοινωνία με τους κλώνους του εαυτού τους στο κινητό μου. Σκέφτηκα αν όντως θα έπρεπε να νιώθω ενοχή. Το ηλεκτρονικό βιβλίο μέσα στο πνεύμα του οράματος του Ferlinghetti, ο οποίος πίστεψε στην αξία του βιβλίου τσέπης - που μεταφέρεται εύκολα και παντού, στο δρόμο - και που εξέδωσε τα έργα των ποιητών σε σειρά βιβλίου τσέπης. Και μέσα στο πνεύμα της beat generation που ήθελε τον ποιητικό λόγο έξω από την ακαδημαϊκή κλεισούρα, στον αέρα του δρόμου, με την ανθρώπινη φασαρία δίπλα στη χαρά και στην αμεσότητα του προφορικού λόγου.

Βγήκα στο δρόμο ικανοποιημένος από την ίδια μου τη σκέψη με την οποία δικαίωσα την τεράστια αλλαγή που έφερε στη ζωή μου η οριστική (πρακτικά) εγκατάλειψη του τυπωμένου σε χαρτί βιβλίου και τον δίχως τύψεις νέο μου έρωτα για το ηλεκτρονικό βιβλίο.  Ταχτοποίησα μέσα στο σακίδιό μου, δίπλα στο Kindle, τα τέσσερα βιβλία της κλασσικής σειράς Pocket Poets Series που αγόρασα. Φόρος τιμής - ένιωσα ότι αυτή θα ήταν η τελευταία φορά που με συνειδητή χαρά αγόρασα έντυπα βιβλία.

Κάποτε όλα τελειώνουν. Θυμήθηκα τα βιβλία που μου χάρισε μια φίλη λίγες μέρες πριν φύγω για τις Η.Π.Α., λέγοντάς μου ότι μετακομίζει σε μικρότερο σπίτι και δεν έχει που να τα χωρέσει. Τουλάχιστον τα παλιά μου βιβλία δεν θα τα δώσω ποτέ, η αγάπη μου θα τα κρατήσει στα ράφια του σπιτιού μου και σε χρήση για όσο ζω, μέρος της χαράς της ζωής μου.

Σιγά σιγά ένα καινούργιο φετίχ μεγαλώνει μέσα μου, που είναι η ίδια η σκέψη – η γνώση και η ομορφιά του γραπτού λόγου - απαλλαγμένη από το βάρος της ύλης του χαρτιού που είναι τυπωμένη, φορτωμένη μόνο με το βάρος της ιδέας, ελεύθερο και διαφορετικό για κάθε αναγνώστη. Ή μάλλον, η σβελτάδα της σκέψης, η γρηγοράδα της και η ευκολία να την αγγίξω οποιαδήποτε στιγμή το επιθυμήσει η ψυχούλα μου.

Έξω στο δρόμο, στο φως του ήλιου, στα φώτα της πόλης.

Το παλιό για μένα έχει πεθάνει οριστικά και το νέο έχει γεννηθεί*.

*Αυτά τα γράφω έχοντας επίγνωση της απαράδεκτης πρακτικής της Amazon στην πώληση βιβλίου. Το μονοψώνιο που ανέφερε ο Krugman σε πρόσφατο, εξαιρετικό άρθρο του. Για άλλο, όμως, ήθελα εγώ να μιλήσω.