17/9/14

Ελευθερία



Στη φωτογραφία ένας cerulean warbler, ένα ωδικό πτηνό της οικογένειας των τριλιστών του Νέου Κόσμου, το οποίο αναπαράγεται καλοκαιριάτικα στα δάση της ανατολικής Βόρειας Αμερικής και ξεχειμωνιάζει στα βουνά της βορειοδυτικής Νότιας Αμερικής. Αν σας θυμίζει κάτι να σας βοηθήσω - το χρησιμοποίησε ο Jonathan Franzen στο μυθιστόρημά του «Ελευθερία». Η δονκιχωτική εμμονή του ήρωα, του Walter Berglund, να σώσει το είδος από την εξαφάνιση.

Σύμφωνα με έκθεση, την οποία μόλις δημοσίευσε η Εταιρεία Audubon, ο cerulean warbler βρίσκεται στον κατάλογο των 314 ειδών ορνιθοπανίδας της Βόρειας Αμερικής (σχεδόν τα μισά της ηπείρου) για τα οποία υπάρχει ρίσκο να μειωθεί περισσότερο από 50% το εύρος των περιοχών με τις κατάλληλες κλιματικές συνθήκες για την επιβίωσή τους.

Είδη εξαφανίζονταν εδώ κι εκατομμύρια χρόνια. Καταστροφές υπήρχαν στη φύση, από την ίδια τη φύση, πριν τον άνθρωπο. πολλές και συνεχώς. Και διαρκώς άλλα είδη ξεφύτρωναν, μια συνεχής επούλωση και δημιουργία. Τυφλός ντετερμινισμός η φύση, μια βλακεία, φρικτή νομοτέλεια, ένας ασταμάτητος τροχός, υπακοή δίχως επιλογή στους ίδιους της τους νόμους. Και ήρθε ο άνθρωπος, τον έβγαλε η ίδια η φύση ακολουθώντας τους νόμους. Το μόνο δημιούργημά της που ψέλλισε μέσα από τα δόντια του «να πάει στο διάολο ο τροχός, θα πατήσω πόδι, θα παλέψω να φτιάξω ζωή, τη ζωή μου, ώστε να έχω επιλογές». Η μόνη ελευθερία στη φύση, το μόνο δημιούργημά της με τη δυνατότητα της ελευθερίας.

Και ο άνθρωπος είναι το μόνο δημιούργημα που μπορεί να επιλέξει τη φύση ως ομορφιά, πέρα από την αναγκαστική επιβολή ως νομοτέλεια. Ας κατανοήσει λοιπόν ότι χωρίς τη φύση, η ελευθερία του δεν θα έχει κάπου να πατήσει, να μετρηθεί. Το ίδιο και η ομορφιά του.

Ελευθερία και cerulean warbler. Πέρα από την επιβίωση. Αλλά πάντα και η επιβίωση, ο τυφλός ντετερμινισμός. Έτσι, με την εξαφάνιση των πουλιών, η μελέτη της Audubon προβλέπει εξέγερση των εντόμων. Θα ξεσαλώσουν. Ήδη στην Ιαπωνία έκανε επανεμφάνιση, ύστερα από 69 χρόνια, ο δάγκειος πυρετός εξαιτίας πλέον των ιδανικών κλιματικών συνθηκών εκεί για τα κουνούπια.

...

16/9/14

Το ταγκό της ανειλικρίνειας


Άκουσα την ομιλία του Τσίπρα. Τα όσα πρεσβεύει ο ΣΥΡΙΖΑ, δια στόματος του Προέδρου του κόμματος, είναι ένα ελεγχόμενο μοντέλο ελεύθερης οικονομίας (βασισμένο και στις δημόσιες επενδύσεις), ώστε να ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος της απορρύθμισης, όπως αυτή που βιώνουμε παγκοσμίως. Τίποτα το καινούργιο ή το ριζοσπαστικό, αυτά τα λέει και ο Krugman κριτικάροντας την οικονομική πολιτική που επιβάλλει στην Ευρώπη η Γερμανία.

Αλλά λείπει η ειλικρίνεια από το κόμμα της αντιπολίτευσης, να πει τα πράγματα με τ’ όνομά τους. Όχι τόσο προς ψηφοφόρους της μεσαίας τάξης που μετακινήθηκαν προς αυτό, αλλά προς τον ίδιο του τον εαυτό, προς τις όποιες συνιστώσες και φράξιες. Έτσι, ο δημόσιος διάλογος συνεχίζει εκφυλισμένος και τεχνητά πολωμένος, ένας βερμπαλισμός που υποτίθεται αναδεικνύει μια υφιστάμενη αντιπαράθεση μεταξύ αριστερών, των αγαπημένων «κομμουνιστών» του Άδωνη και των «φιλελέ», λέξη που αντιπαθώ, ανάμεσα στους λόγους ο ολοφάνερος σεξισμός της (κάτι σαν τους ντιντήδες του Φαήλου).

Η ομιλία του Τσίπρα, αν ήταν ειλικρινής, θα ήταν συντομότερη. Θα εστίαζε στο συγκεκριμένο μοντέλο που στηρίζουν υποθέτω αρκετοί μέσα στο κόμμα· ότι μπορεί να κινήσει εκ νέου τους τροχούς της οικονομίας. Θα το περιέγραφε με ειλικρίνεια, δίχως κόμπλεξ και φόβο να πέσουν από τα δεξιά να τον φάνε για την προς τα δεξιά μετακίνηση. Κανένα στίγμα σ’ αυτό. Αντίθετα το μόνο στίγμα είναι στην προς τα δεξιά μετακίνηση της ΝΔ, προς το φασισμό, κι όχι στην αντίστοιχη του ΣΥΡΙΖΑ. Την οποία η ΝΔ ποτέ δεν θα έχει ειλικρίνεια να την παραδεχτεί. Αντίθετα στον ΣΥΡΙΖΑ επιβάλλεται να βρει την ειλικρίνεια να το κάνει.

Το υπόλοιπο της ομιλίας του Τσίπρα, εκτός από ανειλικρινές ήταν σχιζοφρενικό. Χάιδεμα των αυτιών του κόσμου, πράγματα τα οποία ο ταλαιπωρημένος κόσμος θέλει ν’ ακούσει, να νιώσει καλύτερα. Πράγματα για τα οποία χρειάζονται λεφτά, χωρίς όμως ν’ ακουστεί αυτό το «λεφτά υπάρχουν» το οποίο θα εξαγρίωνε το πλήθος. Εδώ, το μερίδιο της ανειλικρίνειας μοιράζεται εξίσου ανάμεσα στον ΣΥΡΙΖΑ και στον κόσμο. Για όσο κρατήσει αυτό το ταγκό.

15/9/14

Ήταν ο Μικρούτσικος μεγάλος υπουργός;

(hadjidakis.gr)

Πρέπει να ήταν άνοιξη του 1995 όταν στο Πανεπιστήμιο που φοιτούσα στις ΗΠΑ έφτασε εκπρόσωπος του ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού, ο οποίος είχε αναλάβει σειρά παρουσιάσεων σε εκεί Ιδρύματα, με στόχο να προωθήσει την ιδέα της επιστροφής των Ελγινείων. Δεν θα επιμείνω στο κοινότοπο της παρουσίασης, τη φλυαρία για το ρυθμό και την αρμονία του ελληνικού τοπίου, το πως αντανακλώνται στους αρχαίους ελληνικούς ναούς και το πως μέσα από το Βυζάντιο πέρασαν στη σύγχρονη ελληνική παράδοση (το οποίο κοινότοπο σχολιάστηκε από αρκετούς ακροατές, γνωστούς μου, οι οποίοι είχαν το θάρρος να μου μιλήσουν, ως Έλληνα, με ειλικρίνεια). Θα παραμείνω στην τραγική προχειρότητα των διαφανειών που χρησιμοποίησε, οι οποίες ήταν κάκιστες φωτογραφίες αρχαιολογικών χώρων τραβηγμένες από σελίδες βιβλίων. Θα περίμενε κανείς το Υπουργείο Πολιτισμού, που με χρήματα των φορολογούμενων Ελλήνων έστειλε αποστολή στο εξωτερικό να προπαγανδίσει ένα τόσο σημαντικό σκοπό, με κύριο επιχείρημα την ποιότητα του χώρου και του τοπίου που γέννησε τα περίφημα γλυπτά, να είχε μπει στον κόπο να στείλει δύο επαγγελματίες φωτογράφους σε Δελφούς και Ολυμπία να τραβήξουν δέκα καλές φωτογραφίες.

Στη συνέχεια, μετά την παρουσίαση, είχα προσκληθεί μαζί με άλλους έλληνες φοιτητές σε γεύμα προς τιμή του ομιλητή από την Ελλάδα. Την ώρα λοιπόν που γευματίζαμε, τον ρωτούσα μ’ ενδιαφέρον ερωτήσεις για την κατάσταση στην Ελλάδα. Είμαι άνθρωπος ο οποίος τα χρόνια που έζησα στο εξωτερικό δεν ένιωθα την ανάγκη να είμαι δίπλα σε Έλληνες ή την ανάγκη η Ελλάδα ν’ απασχολεί σε καθημερινή βάση, πρακτικά, σκέψη και πράξεις. Μην το παρερμηνεύετε. Όπου κι αν έζησα, την Ελλάδα την είχα κλεισμένη μέσα μου, αγάπη κι έννοια άφθαρτη, μακριά από εμμονές ή ομφαλοσκοπήσεις. Το έκανα συνειδητά. Μόνο έτσι μπόρεσε να λειτουργήσει ό, τι ονομάζουμε ελληνικότητα για μένα. Να με προσδιορίσει απέναντι στο άμεσο περιβάλλον που βίωνα, να με βοηθήσει να το δω καθαρά, σε σχέση με αυτό που είμαι και κουβαλώ, πατώντας ταυτόχρονα τα πόδια μου σταθερά στη γη.

Γυρνάει λοιπόν και μου λέει ο έλληνας εκπρόσωπος του ελληνικού Υπουργείο Πολιτισμού, και της Ελλάδας ολόκληρης, μιλώντας μου στον ενικό.

«Δηλαδή θέλεις να σου πω αν ο Μικρούτσικος είναι καλός υπουργός ή όχι;»

A man with a mission.

Δεν του απάντησα. Σταμάτησα ν’ ασχολούμαι μαζί του. Όποιο ψήγμα ενδιαφέροντος είχε για μένα αυτός ο άνθρωπος, το σκότωσε ο ίδιος μ’ αυτήν του τη φράση.

Τα μεγαλεία, οι μεγάλες ιδέες και οι ευγενείς εθνικοί στόχοι, θέλουν μεγάλους ανθρώπους να μπορέσουν να τα σηκώσουν σε γερές πλάτες κι όχι σμήνη εντόμων που γυροφέρνουν κομματικούς μηχανισμούς. Διαφορετικά, το μόνο που μένει είναι πρόχειρη κι άθλια προπαγάνδα και μικροπολιτική που δεν κρύβεται. Τότε, το λαμπρό μάρμαρο δεν σε σηκώνει με το φως του ψηλά· γίνεται πέτρα, θηλιά στο λαιμό σου και σε πνίγει.

12/9/14

Come undone


Στη φωτογραφία το Κίτο-μπακίτο. Μια λιμνούλα στην έρημο Σονόρα, λίγα μέτρα πάνω από τα σύνορα με το Μεξικό. Στη γωνιά του Organ Pipe National Monument, ενός Εθνικού Πάρκου των Η.Π.Α. Μου άρεσε να πηγαίνω με παρέα, να στήνουμε σκηνές για μερικές μέρες και να βολτάρουμε. Έπαιρνες τηλέφωνο τη διεύθυνση του Πάρκου, έκλεινες θέση σε κάποιο από τα ορισμένα σημεία κατασκήνωσης και δεν σε πείραζε κανένας. Το σύνορο ένα συρματόπλεγμα τότε, τρύπιο σε πολλά σημεία. Υποτίθεται ότι υπήρχε εγκληματικότητα από εμπόριο ναρκωτικών. Υπήρχε και λαθρομετανάστευση. Σου έλεγαν να προσέχεις. Δεν με είχε πειράξει όμως κανένας. Δυο φορές τη μέρα περνούσε το τζιπ με τους ένστολους φύλακες του πάρκου, τους rangers· σε ρωτούσαν αν όλα ήταν ok, ok έλεγες κι έφευγαν και σ’ άφηναν στην ησυχία σου.

Μαθαίνω ότι το 2002 σκοτώθηκε ένας φύλακας σε συμπλοκή με λαθρεμπόρους ναρκωτικών. Η πηγή στο Κίτο-μπακίτο είναι πλέον ανοικτή μόνο την Άνοιξη. Οι περιορισμένοι σε αριθμό επισκέπτες συνοδεύονται αναγκαστικά από ένοπλους φύλακες.

Στο μεταξύ, ένας μεγάλος φράκτης σηκώθηκε κατά μήκος των συνόρων. Το αρμόδιο Υπουργείο για την Εσωτερική Ασφάλεια των Η.Π.Α. πήρε απαλλαγή από τους περιοριστικούς περιβαλλοντικός όρους για την ανέγερση του φράκτη. Ο φράκτης συνέχισε τη διάσπαση των οικοσυστημάτων της ερήμου από τους αυτοκινητοδρόμους και την κάθε μορφής έντονη ανθρώπινη παρουσία.

Στη λιμνούλα του Κίτο-μπακίτο ζει ένα ενδημικό ψαράκι. Απαντάται μόνο εκεί και σ’ ένα κομμάτι ξεροπόταμου από την άλλη μεριά, απ’ τη μεριά του Μεξικού. Το ψαράκι έχει απίστευτη αντοχή στην ξηρασία. Επιβιώνει σε 40 βαθμούς καύσωνα, το κορμάκι του προστατευμένο με λεπτό στρώμα από φύκη. Οι δυο πληθυσμοί για πάντα χωρισμένοι κι αυτός στο Μεξικό έτοιμος να χαθεί από υπεραντλήσεις νερού για καλλιέργειες. Και τα νερά της ευεργετικής πλημμύρας που ακολουθεί τη σπάνια καταιγίδα, δε μπορούν πια να φτάσουν από τη μια κοιτίδα του ψαριού στην άλλη, με τους φράκτες και τους αυτοκινητοδρόμους ενδιάμεσα.

Πέρα από το ψαράκι, η διάσπαση απειλεί και στραγγαλίζει τους πληθυσμούς της μαύρης αρκούδας, της αντιλόπης, του σπάνιου ιαγουάρου.

--------------

Ο κόσμος σπάζει σε κομμάτια - Σκοτία, Ουκρανία, Συρία, Ιράκ, ανατολική Ασία. Περιφερειακές συρράξεις ξεσπούν ή υποβόσκουν, δίχως την ευεργετική ενιαία ματιά να κρατήσει τον κόσμο μεγάλο και πολύχρωμο, να τον επουλώσει. Οικουμενική ματιά κι όχι παγκοσμιοποιημένη. Αυτός ο τσαμπουκάς, η επιβολή, το «έτσι θα γίνουν παντού τα πράγματα» είναι που οδήγησε, τελικά, σ’ αυτή τη διάσπαση.

Στη δυτική Αφρική τα σύνορα κλείνουν, οι άνθρωποι πεθαίνουν. Μόνο ο ιός Έμπολα δεν χαμπαριάζει, συνεχίζει.

«Ψάξε στην αποτυχία του συστήματος των Διεθνών Οργανισμών να αντιδράσουν αποτελεσματικά και έγκαιρα», μου είπε ένα φίλος την Κυριακή, με πολύχρονη εργασιακή πείρα στους Διεθνείς Οργανισμούς.


11/9/14

Η αγάπη είναι ιπποπόταμος

(free republic)

Από το θλιβερό μας Κοινοβούλιο, οι πλέον ξεκάθαρες, θετικές δηλώσεις για τα δικαιώματα τα λοατ ατόμων (συμπεριλαμβανομένης της ομογονεϊκότητας) προέρχονται από το Γιώργο Κωνσταντόπουλο, βουλευτή Πιερίας, εκλεγμένο με τη Νέα Δημοκρατία. Όσο και αν η λαμπρή αυτή εξαίρεση επιβεβαιώνει τον θλιβερό κανόνα, σε σχέση με την κοινοβουλευτική κατάντια της ελληνικής δεξιάς, ας μην παγιδευόμαστε στην περιοριστική λογική μονοπωλίου της στάσης και της θέσης υπέρ των δικαιωμάτων των ομοφυλοφίλων από την αριστερά. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι θετική στάση υιοθετείται πλέον από ένα ευρύ πολιτικό φάσμα (βλέπε πρόσφατες δηλώσεις Cameron).

Επίσης, θεωρώ σφάλμα να δίνουμε αυστηρό ταξικό χαρακτήρα στις διεκδικήσεις των λοατ ατόμων, όπως προπαγανδίζουν πολλοί αριστεροί (και ομοφυλόφιλοι ανάμεσά τους). Η λογική αυτή καταλήγει σε παραπομπή στις καλένδες της όποιας διεκδίκησης, αφού προηγούνται λύσεις και ρήξεις σχετικές με τα μεγάλα ταξικά ζητήματα που ταλανίζουν την κοινωνία (όπως την ταλάνιζαν από την αρχή της οργάνωσής της). Κάπου εκεί πέφτει και η λογική Ξυδιά, με τη δήθεν διάσπαση του «αντιμνημονιακού» μετώπου από τις διεκδικήσεις των λοατ, μέσα από το απαράδεκτο, ιεροεξεταστικού ύφους κείμενό του.

Μεταξύ Κωνσταντόπουλο και Ξυδιά, σαφώς Κωνσταντόπουλο. Και όχι μόνο για τη στάση Κωνσταντόπουλου υπέρ, αλλά για εκείνο το τραγικό «Αυτοί οι προοδευτικοί που το κάνουν αυτό είναι ηλίθιοι ή βαλτοί; Τί μπορεί να εξυπηρετεί μια τέτοια εμμονή;» του Ξυδιά.

Είχαμε και τις δηλώσεις διαμάντι του Νεράντζη, βουλευτή της Ν.Δ., για το διαβολικό τρίγωνο των Βερμούδων «ομοφυλοφιλία - παιδοφιλία – κτηνοβασία». Είμαι πεισμένος ότι η πλειοψηφία των παιδόφιλων απαρτίζεται από ετεροφυλόφιλους άντρες, συχνά οικογενειάρχες, που λιγουρεύονται κοριτσάκια. Ας το ξεκαθαρίσουμε. Όσο για τους οίκους ανοχής για κτηνοβάτες, δηλώνω νυχτωμένος, το παραδέχομαι. Παρόλο που έχω νυχτοπερπατήσει πολύ στη ζωή μου.

Έχουν άραγε ιπποπόταμους;